Mutfaklarımız, geçmişle bugün arasında köprü kuran, kültürlerin buluştuğu zaman makineleridir. Hititlerden Roma İmparatorluğu’na uzanan zengin mutfak mirasımızda gizli lezzetleri keşfetmeye hazır mısınız? Bu yazımızda, tarihin derinliklerinden ilham alarak evde kolayca hazırlayabileceğiniz 5 otantik tarifi sizinle paylaşıyoruz. Antik bir şölen için kemerlerinizi bağlayın, mutfağınız tarihin kokusuyla dolacak!
Hitit Sofrasından Esintiler
Anadolu’nun ilk büyük uygarlıklarından Hititler, tarım ve hayvancılıkla geçinirdi. Buğday, arpa, çeşitli baklagiller ve bal, diyetlerinin temelini oluştururdu. Besleyici ve basit tarifler ön plandaydı. Hititler hakkında daha fazla bilgiye ulaşarak bu kadim uygarlığın yaşam tarzını keşfedebilirsiniz.
1. Hitit Buğday Lapası (Dagan Lapa)
Basit, besleyici ve doyurucu bir antik tarifle güne başlamak ya da hafif bir öğün geçirmek isteyenler için ideal.
- Malzemeler: 1 su bardağı yarma buğday, 3 su bardağı su, bir tutam tuz. İsteğe bağlı olarak servis ederken üzerine bal veya kuru meyve ekleyebilirsiniz.
- Hazırlanışı: Yıkanmış yarma buğdayı bir tencereye alın. Üzerine su ve tuzu ekleyin. Kısık ateşte buğdaylar yumuşayana ve suyu tamamen çekene kadar pişirin. Karışım lapa kıvamına geldiğinde ocaktan alın ve sıcak servis edin.
2. Ballı Susamlı Çerez
Enerji veren, basit bir Hitit atıştırmalığı veya tatlı ikramı olarak düşünebileceğiniz bir tarif.
- Malzemeler: 1 su bardağı susam, yarım su bardağı bal. İsteğe bağlı olarak bir tutam tarçın ekleyebilirsiniz.
- Hazırlanışı: Susamları yapışmaz bir tavada hafifçe kavurun. Balı ayrı bir tencerede ısıtın ve eritin. Kavrulmuş susamları ve isteğe bağlı tarçını balın içine ekleyip iyice karıştırın. Karışımı yağlı kağıt serilmiş küçük bir tepsiye yayın ve ince bir tabaka halinde bastırın. Soğuduktan sonra istediğiniz büyüklükte dilimleyerek servis yapın.
Roma İmparatorluğu’nun Gurme Lezzetleri
Antik Roma mutfağı, zenginliği, çeşitliliği ve kullanılan baharatlarla dikkat çekerdi. Balık sosu (garum), zeytinyağı, şarap ve çeşitli otlar sofraların vazgeçilmeziydi. Antik Roma mutfağı hakkında detaylı bilgiyi Wikipedia’da bulabilir, bu görkemli imparatorluğun yeme içme kültürüne dair ilginç detayları öğrenebilirsiniz.
3. Moretum (Peynirli Otlu Ezme)
Antik Romalı çiftçilerin favori atıştırmalığı olan Moretum, taze otlar ve peynirle hazırlanan lezzetli bir ezmedir. Ekmekle harika gider.
- Malzemeler: 100 gr taze peynir (keçi peyniri veya taze lor peyniri), bir avuç taze maydanoz, bir avuç taze nane, 2 diş sarımsak, 2 yemek kaşığı zeytinyağı, bir tutam tuz ve karabiber.
- Hazırlanışı: Sarımsakları ezin. Maydanoz ve naneyi ince ince kıyın. Tüm malzemeyi bir kapta birleştirin ve macun kıvamına gelene kadar iyice ezin veya blenderdan geçirin. Taze ekmek dilimleriyle veya sebze çubuklarıyla servis yapın.
4. Garum Esintili Zeytinli Tavuk
Garum, antik Roma’nın olmazsa olmaz, fermente balık sosuydu. Modern mutfakta balık sosu veya az miktarda ançüez ezmesi ile benzer bir umami tadı yakalayabiliriz. Garum hakkında daha fazlasını okuyarak bu özel sosun antik dönemdeki önemini anlayabilirsiniz.
- Malzemeler: 2 adet tavuk but (kemiksiz, derisiz, kuşbaşı doğranmış), 1 yemek kaşığı zeytinyağı, yarım soğan (doğranmış), 2 diş sarımsak (doğranmış), yarım su bardağı siyah zeytin (çekirdeksiz, dilimlenmiş), 1 çay kaşığı balık sosu (veya yarım çay kaşığı ançüez ezmesi), bir tutam kekik, tuz, karabiber.
- Hazırlanışı: Zeytinyağını tavada ısıtın. Soğan ve sarımsağı pembeleşinceye kadar kavurun. Tavukları ekleyip rengi dönene kadar pişirin. Zeytinleri, balık sosunu/ançüez ezmesini, kekiği, tuz ve karabiberi ilave edin. Kısık ateşte 10 dakika kadar pişirip sıcak servis yapın. Yanında pilav veya sebzelerle mükemmel uyum sağlar.
5. Bal ve Cevizli Roma Tatlısı (Satura)
Roma sofralarının tatlı sonu, bal ve kuruyemişlerin muhteşem uyumuyla hazırlanan basit ama lezzetli bir tatlı.
- Malzemeler: 1 su bardağı ince çekilmiş ceviz, yarım su bardağı bal, 2 yemek kaşığı irmik, 1 yemek kaşığı zeytinyağı, bir tutam tarçın.
- Hazırlanışı: Balı küçük bir tencerede kısık ateşte ısıtın. Cevizi, irmiği, zeytinyağını ve tarçını ekleyin. Karışım koyulaşıp macun kıvamına gelene kadar sürekli karıştırarak 5-7 dakika kadar pişirin. Karışımı yağlı kağıt serilmiş küçük bir kaba yayın, soğuduktan sonra dilimleyerek servis edin. Üzerini taze nane yaprakları ile süsleyebilirsiniz.
Tarihle Lezzetlenen Sofralar
Antik mutfaklardan günümüze uzanan bu tarifler, sadece bir yemekten öte, kültürel bir deneyim sunar. Hititlerin sadeliğiyle Roma’nın zenginliğini birleştiren bu lezzet yolculuğu, geçmişin sofralarına bir pencere açar. Bu tariflerle sadece damak zevkinizi değil, tarihe olan merakınızı da doyuracaksınız. Unutmayın, iyi yemek sadece karnımızı değil, ruhumuzu da besler. Afiyet olsun!
